{"id":118,"date":"2017-02-24T14:46:10","date_gmt":"2017-02-24T12:46:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.banszel.com\/?p=118"},"modified":"2023-04-28T00:40:58","modified_gmt":"2023-04-27T22:40:58","slug":"nakaz-konserwatorski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.banszel.com\/?p=118","title":{"rendered":"Nakaz konserwatorski w \u015bwietle obowi\u0105zku uzyskania pozwolenia na prowadzenie rob\u00f3t budowlanych"},"content":{"rendered":"

Wprowadzenie<\/strong><\/em><\/p>\n

Ochrona zabytk\u00f3w, zgodnie z przepisem art. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytk\u00f3w i opiece nad zabytkami (Dz.U. 2003 nr 162 poz. 1568 z p\u00f3\u017an. zm.) – zwanej dalej „u.o.z.”<\/em> –\u00a0polega m.in. na „zapobieganiu zagro\u017ceniom mog\u0105cym spowodowa\u0107 uszczerbek dla warto\u015bci zabytk\u00f3w”<\/em> (art. 4 pkt 2 u.o.z.) oraz „udaremnianiu niszczenia i niew\u0142a\u015bciwego korzystania z zabytk\u00f3w”<\/em> (art. 4 pkt 3 u.o.z.). W celu zapewnienia mo\u017cliwo\u015bci realizacji przedmiotowej ochrony, ustawodawca przewidzia\u0142 szereg\u00a0uprawnie\u0144\u00a0dla wojew\u00f3dzkiego konserwatora\u00a0zabytk\u00f3w, w tym m.in. prawo do wydania decyzji nakazuj\u0105cej przywr\u00f3cenie zabytku do poprzedniego stanu<\/strong>, albo zobowi\u0105zuj\u0105cej do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu<\/strong>\u00a0(art. 45 ust. 1 u.o.z.) w przypadku, gdy bez wymaganego pozwolenia wojew\u00f3dzkiego konserwatora zabytk\u00f3w wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru prace konserwatorskie lub restauratorskie,\u00a0roboty budowlane<\/strong>,\u00a0badania konserwatorskie,\u00a0badania architektoniczne i inne dzia\u0142ania, o kt\u00f3rych mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12 u.o.z.<\/p>\n

Przepis art. 45 ust. 1 wprowadza zatem podzia\u0142\u00a0dychotomiczny, kt\u00f3ry po zrealizowaniu si\u0119 hipotezy normy prawnej\u00a0uprawnia wojew\u00f3dzkiego konserwatora zabytk\u00f3w do wydania nakazu przywr\u00f3cenia zabytku do poprzedniego stanu, lub doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu. Ograniczaj\u0105c niniejsze opracowanie wy\u0142\u0105cznie do sytuacji\u00a0wykonywania przy zabytku wpisanym do rejestru rob\u00f3t budowlanych (art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.z.) wskaza\u0107 nale\u017cy na\u00a0pozosta\u0142e regulacje prawne, maj\u0105ce w tym przypadku istotne znaczenie:<\/p>\n

Art. 36 ustawy o ochronie zabytk\u00f3w i opiece nad zabytkami<\/em>
\n1. Pozwolenia<\/strong> wojew\u00f3dzkiego konserwatora zabytk\u00f3w wymaga:
\n1) prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub rob\u00f3t budowlanych<\/strong> przy zabytku wpisanym do rejestru.<\/p><\/blockquote>\n

Art. 39 ustawy Prawo budowlane<\/em>
\n1. Prowadzenie rob\u00f3t budowlanych<\/strong> przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytk\u00f3w<\/strong> lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytk\u00f3w wymaga<\/strong>, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budow\u0119, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych rob\u00f3t<\/strong>, wydanego przez w\u0142a\u015bciwego wojew\u00f3dzkiego konserwatora zabytk\u00f3w.<\/p><\/blockquote>\n

Art. 29 ust. 4 ustawy Prawo budowlane<\/em>
\n4. <\/span>Roboty budowlane<\/strong>, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1 i 2, wykonywane:
\n1) przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytk\u00f3w – wymagaj\u0105 pozwolenia na budow\u0119<\/strong>,
\n2) na obszarze wpisanym do rejestru zabytk\u00f3w – wymagaj\u0105 dokonania zg\u0142oszenia, o kt\u00f3rym mowa w art. 30 ust. 1
\n– przy czym do wniosku o pozwolenie na budow\u0119 oraz do zg\u0142oszenia nale\u017cy do\u0142\u0105czy\u0107 pozwolenie w\u0142a\u015bciwego wojew\u00f3dzkiego konserwatora zabytk\u00f3w<\/strong> wydane na podstawie przepis\u00f3w o ochronie zabytk\u00f3w i opiece nad zabytkami.<\/p><\/blockquote>\n

Powy\u017csze oznacza, \u017ce ka\u017cde roboty budowlane<\/span>, wykonywane przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytk\u00f3w wymagaj\u0105:<\/p>\n

    \n
  • wcze\u015bniejszego pozwolenia w\u0142a\u015bciwego wojew\u00f3dzkiego konserwatora zabytk\u00f3w,<\/li>\n
  • wcze\u015bniejszego pozwolenia na roboty budowlane, wydanego przez w\u0142a\u015bciwy organ administracji architektoniczno-budowlanej.<\/li>\n<\/ul>\n

    Pami\u0119ta\u0107 przy tym nale\u017cy, \u017ce zgodnie z przepisem art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414 z p\u00f3\u017an. zm.) – zwanej dalej „p.b.” –<\/em>\u00a0obiekty wpisane do rejestru zabytk\u00f3w nie korzystaj\u0105 ze zwolnie\u0144 wymienionych enumeratywnie w przepisie art. 29 ust. 1 i 2 p.b.<\/p>\n

    Istota problemu – casus<\/strong><\/em><\/p>\n

    W sytuacji, gdy wojew\u00f3dzki konserwatory zabytk\u00f3w wyda\u0142 – wskutek nielegalnie prowadzonych rob\u00f3t budowlanych przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytk\u00f3w – decyzj\u0119 administracyjn\u0105 nakazuj\u0105c\u0105 przywr\u00f3cenie zabytku do stanu poprzedniego, powstaje pytanie, czy decyzja ta wy\u0142\u0105cza obowi\u0105zek uzyskania przez inwestora pozwolenia na prowadzenie rob\u00f3t budowlanych, kt\u00f3rych celem jest przywr\u00f3cenie\u00a0zabytku do stanu poprzedniego.<\/p>\n

    Istniej\u0105 dwa powa\u017cne argumenty, kt\u00f3re uzasadniaj\u0105 twierdzenie, \u017ce decyzja WKZ nakazuj\u0105ca przywr\u00f3cenie zabytku do stanu poprzedniego nie zwalnia<\/strong><\/span> inwestora rob\u00f3t z obowi\u0105zku uzyskania pozwolenia na budow\u0119, wydanego przez w\u0142a\u015bciwy organ administracji architektoniczno-budowlanej.<\/p>\n

    Po pierwsze, wyk\u0142adnia\u00a0gramatyczna\u00a0przepisu art. 29 ust. 4 p.b. nie pozostawia w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ustawodawca w spos\u00f3b kategoryczny wskaza\u0142, \u017ce wszystkie roboty budowlane wymienione w przepisie art. 29 ust. 1 i 2 p.b., wykonywane przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytk\u00f3w wymagaj\u0105 pozwolenia na budow\u0119;\u00a0brak jest r\u00f3wnie\u017c przepis\u00f3w o charakterze lex specialis<\/em>, kt\u00f3re wprowadza\u0142yby wyj\u0105tki od tej regu\u0142y.<\/p>\n

    Po drugie, istota wniosku o wydanie pozwolenia na budow\u0119\u00a0sprowadza si\u0119 do szeregu\u00a0czynno\u015bci kontrolnych organu administracji architektoniczno-budowlanej pod k\u0105tem nie tylko spe\u0142nienia przez inwestora\u00a0pewnych wymaga\u0144 formalnych, ale przede wszystkim pod k\u0105tem – najog\u00f3lniej rzecz ujmuj\u0105c – zgodno\u015bci planowej inwestycji z\u00a0przepisami prawa w zakresie bezpiecze\u0144stwa konstrukcji, u\u017cytkowania, zachowania odpowiednich warunk\u00f3w higienicznych i ochrony interes\u00f3w os\u00f3b trzecich. Jak trafnie podnosi si\u0119 w literaturze przedmiotu –\u00a0„Pozwolenie na budow\u0119 ma r\u00f3wnie\u017c istotny wp\u0142yw na racjonalne wykorzystanie terenu, ochron\u0119 \u015brodowiska, walory estetyczne otoczenia obiektu budowlanego, spe\u0142nia zatem w tym zakresie funkcj\u0119 ochrony interesu spo\u0142ecznego. Czasami skutkuje ograniczeniem prawa do zabudowy, np. w zakresie budowy okre\u015blonego rodzaju obiekt\u00f3w lub w kwestii ich parametr\u00f3w. Stanowi wi\u0119c istotn\u0105 gwarancj\u0119 ochrony uprawnie\u0144 os\u00f3b trzecich oraz interesu publicznego, a w szczeg\u00f3lno\u015bci \u0142adu architektoniczno-przestrzennego”<\/em> [w: Pluci\u0144ska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany] oraz „Pozwolenie na budow\u0119 jest podstawow\u0105 form\u0105 ograniczenia wolno\u015bci budowlanej w fazie przygotowania inwestycji budowlanej. Ustanowienie tego rodzaju reglamentacji spe\u0142nia trojak\u0105 funkcj\u0119: regulacyjn\u0105 \u2013 gdy\u017c okre\u015bla prawa i obowi\u0105zki jednostki w okre\u015blonej sytuacji faktycznej, nadzorcz\u0105 \u2013 z racji tego, \u017ce daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 sprawowania nadzoru administracyjnego nad dzia\u0142aniami podmiot\u00f3w prawa (przez wymuszenie poddania si\u0119 procedurze uzyskania aktu zezwalaj\u0105cego czy te\u017c przez mo\u017cliwo\u015b\u0107 uchylenia tego aktu), oraz sterowania, poniewa\u017c steruje zachowaniami jednostek w kierunku po\u017c\u0105danym z punktu widzenia interesu publicznego. W dziedzinie prawa budowlanego, kt\u00f3ra normuje dzia\u0142alno\u015b\u0107 obj\u0119t\u0105 szczeg\u00f3lnym ryzykiem spowodowania trudno odwracalnych szk\u00f3d w dobrach podlegaj\u0105cych ochronie prawnej, uzasadnione jest wykorzystywanie instytucji polegaj\u0105cej na wymogu uzyskania pozwolenia na budow\u0119, w kt\u00f3rego tre\u015bci szczeg\u00f3\u0142owo okre\u015blone s\u0105 prawa i obowi\u0105zki adresata tego pozwolenia”<\/em> [w:\u00a0Gliniecki Andrzej (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III].<\/p>\n

    Obowi\u0105zek uzyskania pozwolenia na budow\u0119\u00a0poci\u0105ga za sob\u0105 szereg\u00a0dalszych obowi\u0105zk\u00f3w spoczywaj\u0105cych na inwestorze, jak np. zawiadomienie\u00a0o\u00a0zamierzonym terminie rozpocz\u0119cia rob\u00f3t budowlanych (art. 41 ust. 4 p.b.),\u00a0zapewnienie obj\u0119cia kierownictwa rob\u00f3t budowlanych oraz nadzoru nad robotami przez osob\u0119 posiadaj\u0105c\u0105 uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalno\u015bci (art. 42 ust. 1\u00a0p.b.) czy prowadzenie stosownego dziennika przebiegu rob\u00f3t budowlanych (art. 44 ust. 1 i 2\u00a0p.b.).<\/p>\n

    Nale\u017cy przy tym pami\u0119ta\u0107, \u017ce wojew\u00f3dzki konserwator zabytk\u00f3w nie dokonuje analizy\u00a0planowanych rob\u00f3t budowlanych\u00a0pod k\u0105tem ich zgodno\u015bci z przepisami prawa budowlanego, lecz z\u0142o\u017cony wniosek analizuje wy\u0142\u0105cznie pod k\u0105tem wp\u0142ywu tych rob\u00f3t na substancj\u0119\u00a0obiektu wpisanego do rejestru zabytk\u00f3w oraz ewentualnego otoczenia tego zabytku. Kompetencje wojew\u00f3dzkiego konserwatora zabytk\u00f3w nie krzy\u017cuj\u0105 si\u0119 z kompetencjami\u00a0organu administracji architektoniczno-budowlanej, wydaj\u0105cego pozwolenie na budow\u0119. Dlatego te\u017c nieuprawnionym by\u0142oby twierdzenie, \u017ce decyzja\u00a0WKZ nakazuj\u0105ca przywr\u00f3cenie zabytku do stanu poprzedniego zwalnia inwestora rob\u00f3t z obowi\u0105zku uzyskania pozwolenia na\u00a0przeprowadzenie niezb\u0119dnych w tym zakresie rob\u00f3t budowlanych<\/strong>. Zakres uprawnie\u0144 i obowi\u0105zk\u00f3w\u00a0spoczywaj\u0105cych na inwestorze rob\u00f3t\u00a0budowlanych jest skrajnie odmienny w zale\u017cno\u015bci od tego, czy post\u0119powanie toczy si\u0119 przed wojew\u00f3dzkim konserwatorem zabytk\u00f3w, czy przed organem administracji architektoniczno-budowlanej. Wskaza\u0107 przy tym nale\u017cy, \u017ce zgodnie z przepisem art. 39 ust. 1 p.b., inwestor w pierwszej kolejno\u015bci zobowi\u0105zany jest uzyska\u0107 stosowne pozwolenie WKZ, a dopiero nast\u0119pnie\u00a0decyzj\u0119 o pozwoleniu na budow\u0119.<\/p>\n

    Zatem nawet je\u017celi\u00a0inwestor nielegalnie przeprowadzonych rob\u00f3t\u00a0budowlanych otrzyma\u0142 od WKZ decyzj\u0119 administracyjn\u0105 nakazuj\u0105c\u0105 przywr\u00f3cenie zabytku do stanu\u00a0poprzedniego, a do wykonania przedmiotowego\u00a0nakazu koniecznym\u00a0jest przeprowadzenie okre\u015blonych rob\u00f3t budowlanych,\u00a0inwestor zobowi\u0105zany jest do uzyskania niezale\u017cnego pozwolenia na budow\u0119 organu administracji architektoniczno-budowlanej.<\/strong><\/p>\n

    Na marginesie wskaza\u0107 nale\u017cy, \u017ce decyzja administracyjna, wydana przez WKZ, nakazuj\u0105ca przywr\u00f3cenie zabytku do stanu poprzedniego, zwalnia inwestora rob\u00f3t jedynie z obowi\u0105zku wynikaj\u0105cego z przepis\u00f3w art. 36 ust. 1 u.o.z. oraz art. 39 ust. 1 p.b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Wprowadzenie Ochrona zabytk\u00f3w, zgodnie z przepisem art. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytk\u00f3w i opiece nad zabytkami (Dz.U. 2003 nr 162 poz. 1568 z p\u00f3\u017an. zm.) – zwanej dalej „u.o.z.” –\u00a0polega m.in. na „zapobieganiu zagro\u017ceniom mog\u0105cym spowodowa\u0107 uszczerbek dla warto\u015bci zabytk\u00f3w” (art. 4 pkt 2 u.o.z.) oraz „udaremnianiu niszczenia i
    + Czytaj wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":134,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[54,53,56,55],"class_list":["post-118","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-prawo-administracyjne","tag-konserwator-zabytkow","tag-nakaz-konserwatorski","tag-pozwolenie-na-budowe","tag-roboty-budowlane"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=118"}],"version-history":[{"count":43,"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":613,"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118\/revisions\/613"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/134"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}