{"id":1,"date":"2015-10-19T23:29:27","date_gmt":"2015-10-19T23:29:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.banszel.com\/?p=1"},"modified":"2019-01-01T02:24:48","modified_gmt":"2019-01-01T00:24:48","slug":"ewidencja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.banszel.com\/?p=1","title":{"rendered":"\u015arodek dowodowy jako ewidencja w procesie s\u0105dowym"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><em><strong>Wprowadzenie<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce wychodzenie naprzeciw problematyce nomenklatury j\u0119zyka prawnego w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w ma znaczenie czysto teoretyczne.&nbsp;Co wi\u0119cej, trudno dzi\u015b szuka\u0107 w doktrynie zwolennik\u00f3w rewolucji poj\u0119ciowych, kt\u00f3re z takich czy innych powod\u00f3w traktowane s\u0105 z zachowaniem najni\u017cszych mo\u017cliwych priorytet\u00f3w, a prawnicy, wobec kt\u00f3rych oczekuje si\u0119 staranno\u015bci i dok\u0142adno\u015bci w pos\u0142ugiwaniu si\u0119 j\u0119zykiem, nie odr\u00f3\u017cniaj\u0105 pewnych fundamentalnych w dziedzinie prawa dowodowego poj\u0119\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Funkcjonuj\u0105ce w teorii odr\u00f3\u017cnienie <em>&#8222;\u015brodka dowodowego&#8221;<\/em> od <em>&#8222;\u017ar\u00f3d\u0142a dowodowego&#8221;<\/em> nie znajduje swojego odbicia w przepisach prawa, co skutkuje pos\u0142ugiwaniem si\u0119 przez polskiego ustawodawc\u0119 poj\u0119ciem <em>&#8222;dowodu&#8221;<\/em> w ka\u017cdym mo\u017cliwym kontek\u015bcie. Sytuacja ta wywo\u0142uj\u0119 oczywist\u0105 konieczno\u015b\u0107 wyra\u017cenia swojego sprzeciwu, wobec tak powszechnie b\u0142\u0119dnego pos\u0142ugiwania si\u0119 poj\u0119ciem <em>&#8222;dowodu&#8221;<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em><strong>Zagadnienia wst\u0119pne<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W \u015bwiatowej literaturze kryminalistycznej poj\u0119cie <em>&#8222;ewidencji&#8221;<\/em> (<em>evidence<\/em>) nie jest poj\u0119ciem jednoznacznym. Niekt\u00f3re z proponowanych dotychczas definicji spotka\u0142y si\u0119 ze spor\u0105 krytyk\u0105 ze strony zar\u00f3wno naukowc\u00f3w, jak i prawnik\u00f3w. Spo\u015br\u00f3d tych bardziej warto\u015bciowych, na pewno warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na definicj\u0119 autorstwa D. Johnstone\u2019a oraz G. Hutton\u2019a, kt\u00f3ra pojawi\u0142a si\u0119 w <em>Blackstones Police Manual<\/em>. Autorzy wskazuj\u0105, \u017ce <em>\u201eewidencja to wszystko to, co daje si\u0119 okre\u015bli\u0107, jako informacj\u0119 mo\u017cliw\u0105 do przedstawienia w s\u0105dzie, w celu okre\u015blenia prawdopodobie\u0144stwa pewnych istotnych dla toczonej sprawy fakt\u00f3w i w taki spos\u00f3b, by owa informacja mog\u0142a s\u0142u\u017cy\u0107 udowodnieniu albo nieudowodnieniu wspomnianych fakt\u00f3w\u201d<\/em>&nbsp;(D. Johnstone, G. Hutton 2009, s. 93) (t\u0142um. J. Konieczny 2009, s. 5).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>&#8222;Informacja&#8221;<\/em>, to z kolei okre\u015blone w\u0142a\u015bciwo\u015bci (cechy) pewnych rzeczy, relacja pomi\u0119dzy tymi rzeczami oraz elementami tych rzeczy. W przypadku np. odbitek linii papilarnych pozostawionych na miejscu przest\u0119pstwa, to nie odbitki same w sobie b\u0119d\u0105 stanowi\u0142y ewidencj\u0119, ale poszczeg\u00f3lne cechy tego \u015bladu i relacje pomi\u0119dzy tymi cechami, kt\u00f3re w okre\u015blonym ca\u0142okszta\u0142cie b\u0119d\u0105 mog\u0142y zosta\u0107 przedstawione w post\u0119powaniu karnym w celach ewidencyjnych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em><strong>Propozycja<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">U\u017cywanie poj\u0119cia&nbsp;<em>&#8222;dow\u00f3d&#8221;<\/em>&nbsp;jako kategorii syntaktycznej oraz odmian tej nazwy zar\u00f3wno w j\u0119zyku potocznym, jak i prawniczym jest na tyle g\u0142\u0119boko zakorzenione, \u017ce trudno nie zgodzi\u0107 si\u0119 ze stanowiskiem, \u017ce sytuacja taka jest w spos\u00f3b wystarczaj\u0105cy uzasadniona oraz nie powinna podlega\u0107 krytyce z punktu widzenia niniejszego tekstu. Jednak podobne zachowanie ze strony ustawodawcy budzi ju\u017c pewne w\u0105tpliwo\u015bci. Mo\u017cna zatem pokusi\u0107 si\u0119 o propozycj\u0119, aby wyodr\u0119bni\u0107 podzia\u0142 dychotomiczny na <em>&#8222;ewidencj\u0119&#8221;<\/em> i <em>&#8222;dow\u00f3d&#8221;<\/em>, przy czym poj\u0119cia <em>&#8222;\u017ar\u00f3d\u0142a ewidencji&#8221;<\/em> oraz <em>&#8222;\u017ar\u00f3d\u0142a dowodu&#8221;<\/em> zachowaj\u0105 swoj\u0105 aktualno\u015b\u0107 z tego wzgl\u0119du, \u017ce podzia\u0142 na <em>&#8222;ewidencja&#8221;<\/em> \/ <em>&#8222;dow\u00f3d&#8221;<\/em>&nbsp;odnosi si\u0119 do innego kryterium, ani\u017celi podzia\u0142 na <em>&#8222;\u015brodek ewidencji&#8221;<\/em> \/ <em>&#8222;\u015brodek dowodowy&#8221;<\/em> oraz <em>&#8222;\u017ar\u00f3d\u0142o ewidencji&#8221;<\/em> \/ <em>&#8222;\u017ar\u00f3d\u0142o dowodu&#8221;<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Odr\u00f3\u017cnienie ewidencji od dowodu odbywa si\u0119 na p\u0142aszczy\u017anie zakwalifikowania danej informacji w poczet materia\u0142u stanowi\u0105cego podstaw\u0119 rozstrzygni\u0119cia s\u0105dowego. Innymi s\u0142owy, ewidencj\u0105 b\u0119dzie wszystko co, zostanie zgromadzone w ramach czynno\u015bci kryminalistycznych, post\u0119powania przygotowawczego lub s\u0105dowego i przedstawione przed organem rozstrzygaj\u0105cym jako informacja, kt\u00f3rej celem jest wykazanie pewnych twierdze\u0144. Dowodem natomiast b\u0119dzie wszystko to, co w ramach tocz\u0105cego si\u0119 post\u0119powania s\u0105dowego pos\u0142u\u017cy\u0142o do udowodnienia b\u0105d\u017a nieudowodnienia istotnych dla sprawy twierdze\u0144, o ile wyst\u0105pi\u0142y przes\u0142anki pozytywne lub nie wyst\u0105pi\u0142y przes\u0142anki negatywne dla przyj\u0119cia danej ewidencji w poczet materia\u0142u dowodowego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Powy\u017csze oznacza, \u017ce przed ewidencj\u0105 nie stoj\u0105 \u017cadne wymogi natury proceduralnej, co do charakteru lub pochodzenia danej ewidencji. Ewidencj\u0105 mo\u017ce by\u0107 zatem ka\u017cda informacja. Dopiero proces decyzyjny organu procesowego w ramach indukcji pozwala na zmian\u0119 jej charakteru. Nie mo\u017cemy zatem wnosi\u0107 o przeprowadzenie <em>&#8222;dowodu&#8221;<\/em>, je\u017celi dana informacja w istocie niczego jeszcze nie dowodzi. Poj\u0119cie <em>&#8222;dow\u00f3d\u201d<\/em> powinno by\u0107 zatem zarezerwowana wy\u0142\u0105cznie dla tych ewidencji, kt\u00f3re stanowi\u0105 podstaw\u0119 rozstrzygni\u0119cia w post\u0119powaniu jurysdykcyjnym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rozr\u00f3\u017cnienie <em>&#8222;ewidencja&#8221;<\/em> \/ <em>&#8222;dow\u00f3d&#8221;<\/em> ma zatem charakter wy\u0142\u0105cznie formalny. Na dalszym etapie nic nie stoi na przeszkodzie, aby w danej ewidencji wyodr\u0119bni\u0107 jej \u017ar\u00f3d\u0142o.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Etap przed wydaniem rozstrzygni\u0119cia:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>ewidencja<\/li>\n<li>\u017ar\u00f3d\u0142o ewidencji<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Ewidencj\u0105 b\u0119d\u0105 zeznania \u015bwiadka zdarzenia, \u017ar\u00f3d\u0142o dowodowe b\u0119dzie mia\u0142o charakter osobowy i b\u0119dzie to \u015bwiadek.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Etap po wydaniu rozstrzygni\u0119cia:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>dow\u00f3d<\/li>\n<li>\u017ar\u00f3d\u0142o dowodowe<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Dowodem b\u0119d\u0105 zeznania \u015bwiadka zdarzenia, kt\u00f3re nie tylko, \u017ce zosta\u0142y dopuszczone do post\u0119powania, ale stanowi\u0105 jedn\u0105 z podstaw rozstrzygni\u0119cia post\u0119powania jurysdykcyjnego w ramach swobodnej oceny dowod\u00f3w. \u0179r\u00f3d\u0142o dowodowe b\u0119dzie mia\u0142o charakter osobowy i b\u0119dzie to \u015bwiadek.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Z powy\u017cszego wynika zatem, \u017ce poj\u0119cie <em>\u201e\u015brodek dowodowy\u201d<\/em> nale\u017cy zast\u0105pi\u0107 odpowiednio nazw\u0105 <em>\u201eewidencja\u201d<\/em> oraz <em>\u201edow\u00f3d\u201d<\/em>. <em>&#8222;\u0179r\u00f3d\u0142o ewidencji&#8221;<\/em> \/ <em>&#8222;\u017ar\u00f3d\u0142o dowodu&#8221;<\/em> nadal stanowi odr\u0119bny element w klasyfikacji podzia\u0142u ewidencji oraz dowod\u00f3w, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c <em>&#8222;\u017ar\u00f3d\u0142a osobowe&#8221;<\/em>, czyli osoby, kt\u00f3re dostarczaj\u0105 zainteresowanemu podmiotowi materia\u0142 ewidencyjny, oraz <em>&#8222;\u017ar\u00f3d\u0142a rzeczowe&#8221;<\/em>, czyli&nbsp;formy materialne, kt\u00f3rych ogl\u0119dziny pozwalaj\u0105 na wyci\u0105gni\u0119cie konkretnej informacji, stanowi\u0105cej ewidencj\u0119 w dalszym post\u0119powaniu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Warto r\u00f3wnie\u017c nadmieni\u0107, \u017ce obecnie np. w Stanach Zjednoczonych publikacje o tematyce <em>forensic science evidence&nbsp;<\/em>koncentruj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 optymalizacji poj\u0119cia ewidencji (<em>evidence<\/em>), a nie dowodu (<em>proof<\/em>).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em><strong>Ocena \u017ar\u00f3d\u0142a ewidencji<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wart\u0105 dalszych rozwa\u017ca\u0144&nbsp;jest kwestia oceny \u017ar\u00f3d\u0142a danej ewidencji. Nie ulega bowiem w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce niejednokrotnie organ procesowy wydaj\u0105c orzeczenie&nbsp;opiera si\u0119 nie tylko na samej ewidencji, ale r\u00f3wnie\u017c jej \u017ar\u00f3dle. Nie mo\u017ce doj\u015b\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej pewna informacja, b\u0119d\u0105ca wcze\u015bniej ewidencj\u0105 stanie si\u0119 dowodem, a \u017ar\u00f3d\u0142o tej ewidencji nie zostanie zakwalifikowane jako \u017ar\u00f3d\u0142o dowodowe. W przypadku zezna\u0144 \u015bwiadka lub wyja\u015bnie\u0144 oskar\u017conego, opr\u00f3cz oceny ewidencji dokonywana jest r\u00f3wnie\u017c ocena \u017ar\u00f3d\u0142a, czyli np. wiarygodno\u015b\u0107 \u015bwiadka\/oskar\u017conego, jego zdolno\u015bci percepcyjne, poziom inteligencji&nbsp;i inne czynniki mog\u0105ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na ocen\u0119 samej ewidencji. Absurdalnym by\u0142oby uznanie zezna\u0144 \u015bwiadka jako jedn\u0105 z podstaw rozstrzygni\u0119cia, nie uznaj\u0105c tym samym \u017ar\u00f3d\u0142a za wiarogodne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ocena \u017ar\u00f3d\u0142a dowodu po wydaniu rozstrzygni\u0119cia powinna znale\u017a\u0107 swoje odbicie&nbsp;w uzasadnieniu orzeczenia, co jest oczywist\u0105 praktyk\u0105 wymiaru sprawiedliwo\u015bci. Trudno jednak zgodzi\u0107 si\u0119 z nadawaniem samym zeznaniom b\u0105d\u017a wyja\u015bnieniom przymiotnik\u00f3w <em>\u201ewiarygodne\u201d<\/em>, poniewa\u017c organ procesowy powinien ocenia\u0107 wiarygodno\u015b\u0107 \u015bwiadka \/ oskar\u017conego \u2013 czyli ocenia\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o ewidencji, a nie pr\u00f3bowa\u0107 przypisywa\u0107 cechy wy\u0142\u0105cznie osobowe do wypowiedzi o charakterze j\u0119zykowym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em><strong>Zarezerwowane znaczenie<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u0142ownik J\u0119zyka Polskiego definiuj\u0119 ewidencj\u0119 jako \u201e<em>spis zawieraj\u0105cy dane dotycz\u0105ce stanu liczbowego i ruchu ludno\u015bci, spraw lub rzeczy<\/em>\u201d. Poj\u0119cie to wyst\u0119puje jednak r\u00f3wnie\u017c&nbsp;w ekonomii, gdzie mowa o <em>&#8222;ewidencji&nbsp;przychod\u00f3w&#8221;<\/em>&nbsp;czy <em>&#8222;ewidencji sprzeda\u017cy&#8221;<\/em>. Czy oznacza to, \u017ce nazwie &#8222;<em>ewidencja&#8221;<\/em> nie mo\u017cna nada\u0107 nowego znaczenia? Oczywi\u015bcie mo\u017cna, a uzasadnienie jest nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>j\u0119zyk jest system spo\u0142ecznym, z\u0142o\u017conym z otwartego zbioru znak\u00f3w, kt\u00f3rym to znakom mo\u017cna przypisywa\u0107 nowe znaczenia,<\/li>\n<li>w j\u0119zyku polskim istnieje ju\u017c wiele takich nazw, kt\u00f3re charakteryzuj\u0105 si\u0119 wieloznaczno\u015bci\u0105 (s\u0105 to tzw. wyrazy homonimiczne). Przyk\u0142adowo mo\u017cna wskaza\u0107, \u017ce s\u0142owo <em>\u201egranat\u201d<\/em> ma co najmniej trzy znaczenia \u2013 owoc, kolor oraz materia\u0142 wybuchowy.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wydaje si\u0119 zatem, \u017ce argumentacja odnosz\u0105ca si\u0119 do zarezerwowanego ju\u017c znaczenia s\u0142owa <em>\u201eewidencja\u201d<\/em> nie jest trafna.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em><strong>Podsumowanie<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wprowadzenie do terminologii prawniczej poj\u0119cia <em>\u201eewidencja\u201d<\/em> jest uzasadnione z dw\u00f3ch podstawowych powod\u00f3w: po pierwsze \u2013 wprowadza pewne u\u0142atwienie o charakterze semantycznym, albowiem&nbsp;poj\u0119cie \u015brodka dowodowego&nbsp;i dowodu bywaj\u0105 nagminnie nie tylko r\u00f3wnowa\u017cone, ale i mylone ze sob\u0105. Po drugie za\u015b, warto zaakcentowa\u0107 t\u0105 istotn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 pomi\u0119dzy czym\u015b, co jedynie aspiruje do bycia dowodem (lecz nie wiadomo, czy w rzeczywisto\u015bci nim b\u0119dzie) a czym\u015b, co stanowi podstaw\u0119 rozstrzygni\u0119cia organu procesowego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dystynkcja pomi\u0119dzy <em>evidence <\/em>a <em>proof<\/em> w krajach systemu <em>common law<\/em> jest bardzo wyra\u017ana&nbsp;i jest to jedna z tych rzeczy, kt\u00f3re zdecydowanie zas\u0142uguj\u0105 na nasz\u0105 uwag\u0119 i w razie potrzeby zmian\u0119 pewnych nawyk\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wprowadzenie Mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce wychodzenie naprzeciw problematyce nomenklatury j\u0119zyka prawnego w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w ma znaczenie czysto teoretyczne.&nbsp;Co wi\u0119cej, trudno dzi\u015b szuka\u0107 w doktrynie zwolennik\u00f3w rewolucji poj\u0119ciowych, kt\u00f3re z takich czy innych powod\u00f3w traktowane s\u0105 z zachowaniem najni\u017cszych mo\u017cliwych priorytet\u00f3w, a prawnicy, wobec kt\u00f3rych oczekuje si\u0119 staranno\u015bci i dok\u0142adno\u015bci w pos\u0142ugiwaniu si\u0119 j\u0119zykiem, nie odr\u00f3\u017cniaj\u0105<br \/><a class=\"moretag\" href=\"https:\/\/www.banszel.com\/?p=1\">+ Czytaj wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-1","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-prawo-karne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1"}],"version-history":[{"count":28,"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":377,"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions\/377"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.banszel.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}